Sociaal domein

Dit programma richt zich op de vraagstukken over welzijn, welbevinden van en (inkomens-) ondersteuning aan inwoners. We versterken de zelfredzaamheid en onderlinge verbondenheid van inwoners en bieden een vangnet waar nodig.
In dit programma zijn de middelen opgenomen voor het uitvoeren van de transformatieopgave (van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’), die volgt uit de transitie van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet.

Landelijke ontwikkelingen

Landelijk blijft sprake van een brede hervorming binnen zorg, ondersteuning, participatie en wonen. In 2027 loopt het Integraal Zorgakkoord (IZA) af en krijgt de beweging naar gezondheid, preventie en samenwerking tussen zorg en sociaal domein vervolg binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Gemeenten krijgen daarin een belangrijke rol bij het versterken van de sociale basis, het organiseren van laagdrempelige ondersteuning en het voorkomen van zwaardere zorgvragen. Tegelijk blijven arbeidsmarktkrapte, vergrijzing en stijgende zorgkosten de beschikbaarheid en betaalbaarheid van zorg en ondersteuning onder druk zetten.

Ook andere landelijke ontwikkelingen hebben invloed op het sociaal domein. De Hervormingsagenda Jeugd en de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg vragen om verdere regionale samenwerking en een scherper onderscheid tussen gewone opgroei- en opvoedvragen en specialistische hulp. De Participatiewet in balans versterkt de menselijke maat en biedt meer ruimte voor maatwerk. Daarnaast vraagt de Wet versterking regie volkshuisvesting extra aandacht voor de huisvesting van aandachtsgroepen en urgent woningzoekenden. 

Lokale ontwikkelingen

In Krimpenerwaard bouwen we voort op de koers uit het Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2026-2031. De drie maatschappelijke opgaven uit het beleidskader blijven leidend. Mede gelet op de toenemende druk op zorg en ondersteuning en de ambities van het nieuwe college, vraagt toegankelijk een toekomstbestendige zorg en ondersteuning nadrukkelijke aandacht.  Het beleidskader en het collegeprogramma vormen samen het kader voor de keuzes die we de komende jaren maken.

We zetten in op sterke gemeenschappen waarin ontmoeting, vrijwilligerswerk, mantelzorg, sport, cultuur en maatschappelijke voorzieningen bijdragen aan gezondheid, meedoen en onderlinge betrokkenheid. Tegelijk investeren we in het voorkomen van bestaansonzekerheid door vroegsignalering, schuldpreventie, werk en participatie. Voor jeugd en gezinnen ligt de nadruk op het vergroten van kansengelijkheid door ondersteuning dicht bij huis, op school en in de leefomgeving van kinderen te organiseren. 

De druk op zorg en ondersteuning blijft tegelijkertijd groot. Vergrijzing, complexere hulpvragen, personeelstekorten en stijgende kosten vragen om een andere manier van werken. Daarom blijven we inzetten op normaliseren, collectiveren en preventie, met een sterke lokale toegang, nauwe samenwerking met maatschappelijke partners en een verschuiving van individuele naar collectieve en algemeen toegankelijke oplossingen waar dat passend is. Binnen de Wmo en Jeugd zien we inmiddels ook de eerste effecten van het ingezette beleid op het gebruik van maatwerkvoorzieningen. De inzet op preventie, normaliseren, ondersteuning dichtbij en collectieve oplossingen draagt eraan bij dat maatwerk gerichter wordt ingezet voor inwoners die dit nodig hebben.

Daarnaast blijft de huisvesting, opvang en begeleiding van statushouders, asielzoekers en Oekraïense ontheemden een actuele opgave. Deze ontwikkelingen vragen niet alleen om voldoende woonruimte, maar hebben ook gevolgen voor onderwijs, bestaanszekerheid, inburgering, zorg, veiligheid en de capaciteit van gemeentelijke en maatschappelijke voorzieningen.

De ingezette koers blijft noodzakelijk om zorg en ondersteuning toegankelijk en betaalbaar te houden. Tegelijkertijd is het realistisch te erkennen dat maatschappelijke en financiële effecten vaak pas op langere termijn zichtbaar worden, terwijl de druk op de uitvoering en de uitgaven zich nu al laat voelen.

In onderstaand overzicht zijn de totale financiën van dit programma weergegeven. 

In onderstaand overzicht zijn de nieuwe aanvragen voor 2027 en verder opgenomen die betrekking hebben op dit programma. Een toelichting hierop treft u aan in model 5 .

Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

Onderstaand zijn de, volgens het BBV, verplichte beleidsindicatoren opgenomen die betrekking hebben op dit programma.