D. Financiering

Inleiding

De paragraaf financiering geeft inzicht in de wijze waarop de gemeente haar financieringsbehoefte invult, de hiermee samenhangende risico's beheerst en voldoet aan de wettelijke kaders. De toelichting vindt plaats in een onderdeel algemene ontwikkelingen en een onderdeel ontwikkelingen gemeente Krimpenerwaard. Onder de algemene ontwikkelingen komen de renteontwikkelingen en ontwikkelingen ten aanzien van de wet- en regelgeving aan de orde. Het onderdeel ontwikkelingen gemeente Krimpenerwaard richt zich specifiek op de financiering, renteberekening en het voldoen aan wettelijke normen uit de Wet fido en het BBV van de gemeente Krimpenerwaard.  

Belangrijkste conclusies
De belangrijkste uitgangspunten en conclusies uit de paragraaf financiering zijn:

• Om het door de raad vastgestelde en nog vast te stellen beleid te kunnen uitvoeren moeten financieringsmiddelen worden aangetrokken. Hierdoor neemt de schuldpositie van de gemeente de komende jaren toe. De omvang van de schuldpositie wordt per 1 januari 2027 ingeschat op € 124 miljoen. Per 31 december 2030 stijgt de schuldpositie naar verwachting tot € 192 miljoen;
• In de meerjarenbegroting 2027-2030 wordt rekening gehouden met het aantrekken van nieuwe geldleningen in 2027 (€ 30 miljoen), 2028 (€ 30 miljoen), 2029 (€ 35 miljoen) en 2030 (€ 20 miljoen);
• De toename van de schuldpositie vindt met name plaats als gevolg van de uitvoering van grote projecten. Dit heeft gevolgen voor de beschikbare begrotingsruimte, de ontwikkeling van de netto schuldquote en de solvabiliteitsratio;
• Afhankelijk van de renteverwachting wordt bij een liquiditeitstekort, binnen de hiervoor geldende regels, eerst gebruik gemaakt van kortlopende geldleningen voordat er een langlopende geldlening wordt aangetrokken;
• Lange rentetarieven stijgen in de periode 2027-2030 naar verwachting licht. Bij het aantrekken van nieuwe langlopende geldleningen wordt uitgegaan van een looptijd van 20 jaar, maandelijks aflossen en een rentepercentage van 3,6%.;
• In 2027 wordt een reëel rentepercentage (1,4%) toegerekend aan de activa;
• We voldoen aan de voorschriften vanuit de  Wet financiering decentrale overheden (kasgeldlimiet en renterisiconorm).

Renteontwikkelingen
Het voorspellen van de renteontwikkeling is een lastige opgave, zeker op de lange termijn.  Met name geopolitieke onzekerheden en de daaruit voortvloeiende prijsontwikkelingen zorgen voor een hogere renteverwachting.  Een hoger renteniveau heeft gevolgen bij het opnemen van leningen en bij het herfinancieren van aflopende leningen. Daardoor zullen de rentelasten in de komende jaren naar verwachting toenemen. 

De rente op de geld- en kapitaalmarkt wordt voornamelijk bepaald door het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). De Europese Centrale Bank heeft in 2026 de rentetarieven verhoogd. De herfinancieringsrente is in juni 2026 verhoogd van 2,15% naar 2,4%. De herfinancieringsrente is de rente waartegen banken financiering kunnen aantrekken bij de ECB.

Wet- en regelgeving
De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de bijbehorende ministeriële regelingen geven het bindende kader voor de uitoefening van de treasury van de gemeenten. De onderliggende regelingen zijn:

• de regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo);
• de uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden (Ufdo);
• het besluit leningsvoorwaarden decentrale overheden;
• de regeling schatkistbankieren decentrale overheden.

Op grond van artikel 212 Gemeentewet is de gemeente verplicht een financiële verordening vast te stellen. In artikel 21 van de Financiële verordening gemeente Krimpenerwaard 2024 is opgenomen dat het college eens per vier jaar een treasurystatuut vaststelt en ter informatie aan de gemeenteraad aanbiedt. Een nieuw treasurystatuut is in 2025 vastgesteld.
Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dient een financieringsparagraaf op te worden genomen in de begroting en het jaarverslag (artikelen 9, 13 en 26). 

Beleidsvoornemen treasury

In het Treasurystatuut gemeente Krimpenerwaard 2025 heeft het college de kaders voor de treasuryfunctie bepaald. Het beleid van onze gemeente is erop gericht om de financieringsbehoefte zo gunstig mogelijk af te dekken. Omdat de rente op de kortlopende middelen in het algemeen lager is dan de rente op langlopende middelen, wordt bij een stabiele of dalende renteverwachting eerst gebruik gemaakt van kortlopende leningen als externe financiering noodzakelijk is. Voor het afdekken van renterisico’s kan worden afgeweken van financiering met een korte looptijd. Indien de renteontwikkeling daartoe aanleiding geeft, kunnen langlopende geldleningen eerder worden aangetrokken dan strikt noodzakelijk, zodat toekomstige rentestijgingen worden beperkt en rentekosten voor langere tijd kunnen worden vastgelegd.
De gemeente Krimpenerwaard werkt vanuit totaalfinanciering. Alle gemeentelijke inkomsten en uitgaven worden hierbij gesaldeerd voordat de gemeente zich op de geld- of kapitaalmarkt begeeft. Door toepassing van totaalfinanciering wordt voorkomen dat voor afzonderlijke investeringen afzonderlijke financiering wordt aangetrokken. Hierdoor wordt de totale financieringsbehoefte beperkt en kunnen rentelasten worden geoptimaliseerd. Goed inzicht in het verloop van inkomsten en uitgaven leidt tot betere sturing op de benodigde liquiditeiten voor de komende jaren, de aan te trekken externe financiering en de ontwikkeling van de rentekosten.
Nieuw af te sluiten leningen worden zodanig gestructureerd dat de renterisiconorm ook in de komende jaren niet wordt overschreden.

Risicobeheer
In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) zijn voor de beheersing van de renterisico’s de kasgeldlimiet en de renterisiconorm opgenomen.

Kasgeldlimiet
De gemeente mag haar activiteiten niet onbeperkt met kort geld financieren. De kasgeldlimiet stelt een bovengrens aan de toegestane omvang van de kortlopende schuld (looptijd korter dan 1 jaar). Reden hiervoor is dat een korte schuldpositie een potentieel renterisico in zich heeft, omdat rentestijgingen direct doorwerken in de rentelasten. De kasgeldlimiet bedraagt op grond van de Wet fido 8,5% van het begrotingstotaal van de gemeente aan het begin van het begrotingsjaar.
Voor structurele liquiditeitstekorten is financiering met geldleningen met een looptijd langer dan 1 jaar de aangewezen oplossing. Een overschrijding van de kasgeldlimiet gedurende drie achtereenvolgende kwartalen is niet toegestaan. Hieronder is de ontwikkeling van de kasgeldlimiet in 2027 te zien.