Bijlage 4 - Collegeprogramma

In deze bijlage presenteren wij u een overzicht van de bedragen ten behoeve van het nieuwe collegeprogramma, zoals verwerkt in de begroting.

Deze overzichtstabel geeft inzicht in de extra structurele lasten die samenhangen met de uitvoering van het collegeprogramma. Het gaat daarbij om aanvullende middelen en personele inzet die nodig zijn om de ambities uit het programma uitvoerbaar te maken. De tabel moet daarom niet worden gelezen als een volledig financieel overzicht van alle activiteiten binnen het collegeprogramma. Veel inspanningen worden uitgevoerd binnen bestaande budgetten, bestaande formatie of reeds lopende programma’s. Dat geldt onder meer voor onderdelen uit de hoofdstukken Mens en maatschappij, Onderwijs, sport en cultuur en Milieu en duurzaamheid, waar een deel van de inzet aansluit bij bestaand beleid, lopende uitvoeringsagenda’s, rijksmiddelen of eerder gemaakte financiële afspraken. 

De extra structurele middelen worden ingezet voor gerichte versterkingen uit het collegeprogramma en maken het mogelijk om ambities concreet uit te voeren. Binnen Bestuur en samenleving organiseren we participatie eerder bij vraagstukken met grote maatschappelijke impact en geven we de rol van gebiedsmanagers vorm. Ook investeren we in een gezonde en veilige organisatie, behoud van medewerkers en het aantrekken van talent. Binnen Ruimte en Wonen versnellen we bestaande woningbouwplannen en kansrijke uitbreidingslocaties. Hiervoor versterken we de programmatische sturing, projectleiding en integrale ruimtelijke afweging, bijvoorbeeld met een bouwberaad en in gesprek met inwoners. Daarnaast ontwikkelen we per kern gebiedsgerichte kaders, met actieve participatie vooraf en ruimte voor maatwerk. Binnen Economie en buitengebied versterken we de samenwerking tussen agrarische bedrijven, overheden, terreinbeheerders en omwonenden, nemen we biodiversiteit nadrukkelijk mee in gebiedsprocessen, beheer en ruimtelijk beleid. Ook zetten we, vanuit onze eigen mogelijkheden en rol, in op de aanpak van invasieve exoten, zoals de rivierkreeft. Bij Mens en maatschappij is vanaf 2028 extra ruimte beschikbaar voor ondersteuning van kwetsbare inwoners. Voor Veiligheid breiden we de BOA-inzet de komende twee jaar uit, zodat meer zichtbaarheid, gebiedskennis en proactief optreden bijdragen aan preventie, een betere opvolging van meldingen en het terugdringen van overlast. Binnen Mobiliteit en openbare ruimte zetten we extra in op de verkeersveiligheid van school- en fietsroutes en van locaties met een hoog risico. Ook werken we regionale programma’s uit en verbinden we lokale netwerken beter.

De opgaven hangen daarbij nauw met elkaar samen. Een sterke samenleving, voldoende woningen en economische ontwikkeling vragen ook om een veilige, bereikbare en aantrekkelijke leefomgeving. 

Daarnaast zijn voor een aantal ambities uit het bestuursakkoord middelen in de begroting opgenomen vanuit andere dekkingsmogelijkheden. Zo is dekking gevonden voor de vergroening van de kernen
(€ 200.000) vanuit de rijksbijdrage voor capaciteit bij decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid. Ook zijn middelen opgenomen voor de uitvoering van de Spreidingswet (€ 600.000), voor de realisatie van woonprojecten (€ 500.000 vanuit de kadernota) en voor lobby via de kadernota. Tot slot is via de tweede tussenrapportage 2026 € 300.000 opgenomen voor de dorps- en cultuurhuizen. De inspanningen voor Onderwijs, sport en cultuur en Milieu en duurzaamheid voeren we op deze manier uit binnen bestaande budgetten lopende programma’s en andere beschikbare middelen (zoals: gelden vanuit de Regiodeal). 

De tabel bevat nog niet de incidentele kosten die nodig zijn voor de uitvoering van het collegeprogramma. Denk daarbij aan onderzoeken, pilots, tijdelijke projectinzet, voorbereidingskosten, investeringsbijdragen of kosten die nodig zijn om een beleids- of uitvoeringskeuze goed te kunnen onderbouwen.

De komende periode worden de inspanningen en de planning verder uitgewerkt. Dit kan leiden tot een vraag voor incidentele dekking, die we dan via de tussenrapportage of begroting aan u voorleggen. Zo blijft er onderscheid tussen structurele lasten die jaarlijks terugkeren en incidentele lasten die nodig zijn om onderdelen van het programma op te starten, te verkennen of gefaseerd uit te voeren. 

Deze werkwijze past bij de systematiek van dynamisch programmeren toe. Het collegeprogramma legt de hoofddoelstellingen en ambities vast, maar niet ieder detail voor de volledige bestuursperiode.  

Via de reguliere planning- en controlcyclus wordt jaarlijks bekeken wat nodig, haalbaar en financieel verantwoord is en monitoren we hoe actuele ontwikkelingen zich verhouden tot deze ambities. Daarbij kunnen tempo, fasering en inzet worden aangepast aan actuele ontwikkelingen, beschikbare middelen en uitvoeringscapaciteit. Zo blijft het programma koersvast in zijn ambities, maar flexibel in de uitvoering.