Aanbiedingsbrief
Geachte raadsleden,
Voor u ligt de meerjarenbegroting 2027-2030 van de gemeente Krimpenerwaard. Een begroting die aansluit op de kaders zoals door u vastgesteld in de Kadernota 2027. Net als andere gemeenten staat Krimpenerwaard voor stevige financiële en maatschappelijke opgaven. De onzekerheid over de stabiliteit van de wereldpolitiek en -economie vertaalt zich door naar onze lokale opgaven. Dit zien we terug op het gebied van de diverse werkvelden in onze gemeente. Het raakt zowel beleid, uitvoering en de financiën.
Landelijk korte temijnbeleid
Vanuit de landelijke overheid is er ook nog geen zicht op afdoende maatregelen die de zorgen van gemeenten verlichten. Het beleid vanuit Den Haag kenmerkt zich de laatste jaren veelal als korte termijn denken. Dit uit zich op meerdere beleidsterreinen, van Sociaal domein tot opvang van nieuwkomers en bouwen en wonen. Dit heeft ook effect op de gemeentefinanciën. Deze zijn de laatste jaren zorgelijk. De circulaires van het Gemeentefonds geven doorgaans (incidenteel) op kortere termijn wat lucht, maar meerjarig is nog steeds sprake van onvoldoende middelen om onze taken uit te kunnen voeren. Dit maakt het lastig, haast onmogelijk, om hier een gedegen structureel financieel beleid op te voeren.
Structureel sluitende begroting
Toch is het ook dit jaar weer gelukt om u een sluitende begroting aan te bieden In de tabel hieronder is te zien dat de jaarschijf 2027 structureel sluitend is. Dit is gerealiseerd door inzet van een dekkingsplan. Onderdelen van het dekkingsplan zijn onder andere inzet van 10% van het surplus van de Algemene reserve voor bijna € 3 miljoen, mutaties in de structurele toevoeging aan reserves en een bijstelling op de Ozb-opbrengst. Wij hebben ervoor gekozen om u geen voorstel te doen voor inzet van het vervolg van de lijst met (oranje en rode) bezuinigingsmaatregelen. Dit omdat dit volgens ons (te) pijnlijke en ingrijpende maatregelen betreft.
De bezuinigingsmaatregelen die vorig jaar op basis van besluitvorming door uw raad zijn ingezet om te komen tot een structureel sluitende begroting zijn ook in deze begroting nagenoeg onverkort doorgezet. In paragraaf J. Maatregelen wegens korting gemeentefonds vindt u een actueel overzicht van deze set maatregelen en de stand van zaken hierop. Zowel qua uitvoering als geld.
Collegeprogramma
In 2026 is een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college gestart. Ten tijde van het opstellen van deze begroting is er nog geen volledig uitgewerkt Collegeprogramma 2026-2030. Waar de coalitiepartijen met input van de andere partijen, al in het bestuursakkoord afspraken maakten over nieuwe beleidsinspanningen, zijn deze verwerkt in de voorliggende begroting.
De focus en koers van het nieuwe college zijn al zichtbaar in deze begroting. Dit komt onder meer tot uitdrukking in de extra inzet op woningbouw, participatie en gebiedsgericht werken. Ook is er aandacht voor kennisoverdracht en continuïteit binnen de gemeentelijke organisatie, veiligheid, het buitengebied, de lokale economie, de openbare ruimte en bereikbaarheid.
De vertaling van het bestuursakkoord naar hoofddoelstellingen, ambities en inspanningen wordt gelijktijdig met deze begroting aan uw raad aangeboden. Voor de verdere verwerking van het collegeprogramma in de hoofdstukken van de begroting is meer tijd nodig. Deze uitwerking krijgt een plaats in de reguliere P&C-momenten.
Tegelijkertijd verandert de wereld snel en zijn ontwikkelingen niet altijd voorspelbaar of beïnvloedbaar. Daarom is het collegeprogramma niet in beton gegoten en werken we volgens de systematiek van dynamisch programmeren. Jaarlijks gaan we met uw raad in gesprek over de speerpunten en de actualiteit van het programma.
Meerjarig financieel beeld
Ten opzichte van de kadernota 2027 laten de meerjarige structurele saldi op hoofdlijnen het volgende verloop zien. Voor een nadere toelichting op de cijfers verwijzen wij u naar de leeswijzer en de modellen achterin deze begroting.
Bedrag x € 1.000 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
|---|---|---|---|---|---|
Actuele saldi na mutaties meicirculaire 2026 (a) |
-2.975 |
-6.456 |
-5.665 |
-6.587 |
|
Mutaties o.b.v.: |
|||||
-2e Tussentijdse rapportage 2026
(excl. Meicirculaire, incl.Septembercirculaire)) |
545 |
533 |
797 |
739 |
|
-Collegeprogramma |
-1.450 |
-1.995 |
-1.635 |
-1.635 |
|
-Ontwikkelingen |
-847 |
502 |
392 |
750 |
|
Totaal van mutaties (b) |
-1.752 |
-960 |
-446 |
-146 |
|
Saldo begroting 2027 (a+b=c) |
-4.727 |
-7.416 |
-6.111 |
-6.733 |
|
Dekkingsplan |
|||||
-Inzet dekkingsplan (d) |
4.661 |
1.597 |
1.586 |
1.628 |
|
Saldo begroting na dekkingsplan (c+d) |
-66 |
-5.819 |
-4.525 |
-5.105 |
|
Waarvan incidenteel |
168 |
51 |
51 |
51 |
|
Structureel saldo begroting 2027 |
102 |
-5.768 |
-4.474 |
-5.054 |
|
-/- is nadeel/lasten |
|||||
Vooruitlopend op besluitvorming door uw raad zijn de financiële gevolgen van de 2e tussentijdse rapportage 2026 in de meerjarencijfers meegenomen. In afwijking van andere jaren zijn hierin dit keer ook de gevolgen van de septembercirculaire verwerkt. De reden is dat de uitkomsten vanwege het vroege moment van verschijnen van de circulaire nog in de cijfers konden worden opgenomen in de p&c-documenten. Zoals meermaals met u gedeeld staat onze gemeente de komende jaren voor grote investeringsopgaven. Ook voor de lasten die voortvloeien uit de hiermee gemoeide investeringsaanvragen geldt dat deze zijn opgenomen in deze begroting. Dit is in lijn met de systematiek van voorgaande begrotingen.
Bij het opstellen van de begroting is rekening gehouden met de constatering van de accountant en de auditcommissie en de door uw gemeenteraad aangenomen motie (M26-021). Om het voorspellend vermogen van de begroting te verbeteren is kritisch gekeken naar zowel de lasten als de baten om deze zo realistisch mogelijk te ramen.
Woonlastendruk
Toename van de lasten voor riool en afval, indexering van tarieven en opbrengst Ozb en inzet van het dekkingsplan leiden tot een toename van de woonlastendruk (Ozb, riool- en afvalstoffenheffing) ten opzichte van 2026 met ca. 6,3%. Voor een gemiddeld huishouden is dit ongeveer € 5,25 per maand. Ondanks deze toename blijft de woonlastendruk van onze gemeente relatief laag ten opzichte van gemeenten in de regio en het landelijk gemiddelde.
Opbouw van de begroting
Evenals in voorgaande begrotingen starten we met een samenvatting n leeswijzer, gevolgd door bestemming van het resultaat. Daarna volgen de verplichte onderdelen: de beleidsbegroting met daarin de programma’s en paragrafen en tenslotte een aantal financiële modellen en bijlagen. In de modellen 5 en 6 treft u een overzicht van de nieuwe aanvragen voor de exploitatie en investeringen aan.
Tot slot
Met deze begroting leggen wij uw raad een realistisch financieel beeld en een inhoudelijke koers voor. Wij zien uit naar de bespreking met uw raad over de keuzes, prioriteiten en opgaven voor de komende jaren
Burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard
de secretaris, de burgemeester,
J. Hennip Ir. J. Beenakker