I. Opvang vluchtelingen

Sinds juli 2025 is de gemeentelijke taakstelling verhoogd van 254 naar 284 opvangplekken. Eind 2025 waren 255 plekken gerealiseerd. Hiermee is in 2025 niet volledig aan de verhoogde taakstelling voldaan. 

De opvang van Oekraïense ontheemden vindt momenteel nog steeds plaats op meerdere locaties: in het pand en de woonunits aan de Dorpsstraat 59a in Krimpen aan de Lek, in woonunits op het voormalige ijsbaanterrein in Lekkerkerk en in een kantoorpand op het bedrijventerrein in Bodegraven-Reeuwijk. De gemeente exploiteert de opvanglocaties in Lekkerkerk en Krimpen aan de Lek. 

In 2025 is sprake geweest van toenemende onrust, samenhangend met afnemende leefbaarheid en het gebrek aan perspectief voor bewoners als gevolg van het voortduren van de oorlog. Dit heeft geleid tot het opstellen en vaststellen van een escalatieprotocol en een huishoudelijk reglement door het college. Deze kaders worden toegepast wanneer afspraken niet worden nageleefd. 

Gelet op de leefbaarheid en veiligheid op de bestaande locaties en de verhoogde taakstelling per 1 juli 2025, zijn in 2025 de eerste stappen gezet in de zoektocht naar een nieuwe opvanglocatie. Dit sluit ook aan bij de uitkomsten van het 213a onderzoek uit 2025. De financiële kaders zijn echter nog onvoldoende duidelijk. Naar verwachting zal hierover meer duidelijkheid ontstaan met de meicirculaire.  

Daarnaast is geïnvesteerd in de borging van ondersteuning binnen de gemeentelijke teams Wmo en Jeugd. Bewoners van de locatie in Krimpen aan de Lek zijn tevens ondergebracht bij een lokale huisarts, waarmee de toegang tot eerstelijnszorg beter is geborgd. Voor de overige locatie in Lekkerkerk wordt hier nog naar gezocht. 

Particuliere opvang Oekraïense vluchtelingen 
In de Krimpenerwaard zijn buitengewoon veel mensen die hun huis hebben opengesteld voor de ontheemden uit Oekraïne. Zij hebben niet alleen deze mensen een dak boven het hoofd gegeven maar zorgen ook dat deze mensen wegwijs worden in Nederland. In veel gevallen hebben zij gezorgd voor vervoer naar scholen en geholpen om aan werk te komen. Op het hoogtepunt van de opvang bij particulieren werden meer dan 200 ontheemden bij particulieren opgevangen. Ook voor deze mensen heeft de gemeente onder meer onderwijs, gezondheidszorg en alle overige taken verzorgd. In 2025 verbleven naar schatting nog ongeveer 103 Oekraïense vluchtelingen in de particuliere opvang. 

Spreidingswet 
In het indicatieve verdeelbesluit van 20 december 2024 is de gemeente een taakstelling van 296 opvangplaatsen vastgesteld. Het college heeft tegen dit verdeelbesluit bezwaar gemaakt. Dit bezwaar is afgewezen, waarna het college heeft besloten geen beroep in te stellen tegen deze beslissing. 

Als gevolg van toegekende bezwaren van andere regiogemeenten heeft vervolgens een herverdeling van de opgave plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een verhoging van de taakstelling. Op grond van het definitieve besluit diende onze gemeente per 1 juli 2025 opvang te realiseren voor 308 asielzoekers, waarvan 80 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). 

De opvang van deze 80 AMV zonder verblijfsstatus vindt sinds 2023 plaats in het Klooster in Haastrecht. Het COA is verantwoordelijk voor de exploitatie van deze locatie. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de jeugdzorg op grond van de Jeugdwet en onderwijshuisvesting. De jongeren volgen onderwijs op de Internationale Schakelklas (ISK) in Gouda. Omdat het nieuwkomersonderwijs regionaal is georganiseerd, bracht dit ook in 2025 capaciteitsvraagstukken met zich mee. In dat kader is in 2025 een extra ISK-locatie in Gouda geopend. De gemeente onderhoudt intensief contact met het ISK, het COA en met de omgeving over het functioneren en de gang van zaken op de opvanglocatie. 

De bestuursovereenkomst voor de opvanglocatie in het klooster te Haastrecht loopt af op 1 april 2026. Het COA heeft de gemeente in 2025 formeel verzocht deze overeenkomst te verlengen. Het college heeft op 30 september 2025 besloten dit verzoek niet te honoreren. 

Daarmee is besloten de opvang in het klooster te Haastrecht per 1 april 2026 te beëindigen. Alle jongeren die op die datum in het klooster verblijven, verhuizen door naar Bodegraven-Reeuwijk. 

Minderjarige statushouders in kleinschalige opvang (KSO) 
Sinds het voorjaar van 2024 worden 14 minderjarige statushouders gehuisvest op de Schuwacht in Lekkerkerk. De jongeren in deze kleinschalige opvang tellen voor de gemeentelijke taakstelling. De begeleiding op locatie wordt verzorgd door een contractpartij van Nidos. De jongeren volgen onderwijs bij de ISK in Capelle aan den IJssel. Per 1 april 2026 loopt de overeenkomst met de eigenaar en de contractpartij van Nidos af. Beide partijen hebben in 2025 aangegeven de overeenkomst te willen verlengen. De gemeente is geen partij in deze verlenging, maar heeft wel eisen gesteld als het gaat om de samenwerking als deze jongeren 18 worden en de verantwoordelijkheden op de locatie. In 2025 heeft de gemeente hierover veelvuldig contact gehad met Nidos en de begeleidende partij. 

Het college heeft vastgesteld dat de doorstroom en herhuisvesting van jongeren bij 18 jaar uitsluitend plaatsvindt op basis van gezinshereniging. Dit betekent dat een jongere alleen aanspraak maakt op een woning wanneer het gezin een positief besluit op nareizen heeft ontvangen. In 2025 is op deze wijze één jongere doorgestroomd naar herhuisvesting binnen de gemeente. De uitvoering van deze werkwijze is complex en brengt een aanzienlijke ambtelijke inzet met zich mee.

Financiële impact 
In 2025 is de rijksbijdrage voor de opvang van Oekraïners gedaald naar 44 euro per bed per dag. Zoals blijkt uit onderstaande tabellen blijkt dat de gemeente in staat is de gemeentelijke opvang te exploiteren voor dit bedrag.