Economie

Met dit programma stimuleert de gemeente het ondernemers- en vestigingsklimaat. In dit programma staan ook activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente. Dit doen we samen met ondernemers, organisaties, provincie en andere gemeenten.
In dit programma zijn middelen opgenomen voor de dienstverlening aan ondernemers, (samenwerkings)projecten van arbeidsmarkt en onderwijs, de herstructurering van bedrijfslocaties, investeringen in winkelgebieden, het stimuleren van snel internet en de transitie naar een toekomstbestendige landbouw.

4-12-We willen de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verbeteren. Dit doen wij samen met onderwijsinstellingen en ondernemersorganisaties.

Onderwijs en arbeidsmarkt
X
AMBITIE	Wij blijven samen met onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven sterk inzetten op een goede afstemming tussen het onderwijs, het beschikbare arbeidspotentieel en de lokale werkgevers.
ER-DOEL	We willen de match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verbeteren. Dit doen wij samen met onderwijsinstellingen en ondernemersorganisaties.
WE METEN	De resultaten van het gezamenlijke werkprogramma van de 3 O’s: overheid, onderwijs, ondernemingen.
INSPANNINGEN 2025	Uitvoeren van het deelproject “Versterken samenwerking ondernemers, onderwijs, overheid, gericht op versterken van een inclusieve arbeidsmarkt.
	Uitvoeren van het deelproject “Doorontwikkeling scholing”, gericht op onder meer het ontwikkelen van een bedrijfsschool voor de bouw/logistiek/techniek/zorg en de ontwikkeling van een Mbo-opleiding techniek
INSPANNINGEN 2025 - 2028	Uitvoeren van het deelproject “Branchegerichte pilots” met als doel het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en ondernemers
	We monitoren of het ontwikkelde online platform voor leerlingen/studenten of werkenden en werkzoekenden woonachtig in Krimpenerwaard en omgeving voldoet aan de wensen
MIDDELEN 2025	-
VERANTWOORDING	De ambities voor 2025 zijn grotendeels gerealiseerd. Het deelproject ‘doorontwikkeling scholing’ heeft zichtbare resultaten opgeleverd, maar van een integrale bedrijfsschoolstructuur is nog geen sprake. De meeste voortgang hierbij is geboekt met betrekking tot de technieksector. Daar is een sterke stap gezet in de richting van een doorlopende leerlijn. In 2025 is daarnaast via pilots en activiteiten, denk aan havisten die praktijkgerichte opdrachten uitvoeren bij bedrijven, gewerkt aan het versterken van de samenwerking tussen onderwijs en ondernemers. Structurele borging van de samenwerking zal met een gezamenlijke onderwijsagenda worden gerealiseerd. Verder is uit de evaluatie van het online platform naar voren gekomen dat deze een stevige basis vormt, goed functioneert en op een aantal punten nog doorontwikkeld kan worden, hetgeen in uitvoering is. Overall is Krimpenerwaard Werkt zichtbaar op koers: de basis staat, de samenwerking gaat goed en meerdere onderdelen zijn reeds gerealiseerd, maar verdere borging en verdieping zijn nodig om de volledige ambitie te bereiken.

4-13-We faciliteren een meer toekomstbestendige agrarische sector.

Agrarische sector
X
AMBITIE	We denken mee over de versterking van het verdienmodel van de agrarische sector. Dit doen we samen met de agrarische ondernemers uit het gebied zelf. We werken hierbij intensief samen met provincie en waterschap. We werken samen aan de ontwikkeling naar een toekomstbestendige landbouw, met minder uitstoot van broeikasgassen en stikstof, hogere waterkwaliteit en met aandacht voor biodiversiteit.
ER-DOEL	We faciliteren een meer toekomstbestendige agrarische sector.
WE METEN	Aantal hectare bodemdalingremmende maatregelen (bron: gebiedsprocessen).
X	Aantal agrariërs dat deelneemt aan gebiedsprocessen (bron: gebiedsprocessen).
INSPANNINGEN 2025 - 2028	We continueren de faciliterende rol bij de gebiedsprocessen voor de planvorming ZH-PLG (klimaat, stikstof, natuur). We verbinden onze lokale ambities aan de wettelijke (europese) opgaven en de doelstellingen van de provincie. We brengen onze lokale ambities in in het ZH-PLG proces. Deze lokale ambities zijn onder andere een toekomstbestendige landbouw en een duurzaam beheer van het buitengebied.
X	We werken met buurgemeenten in de Regio Deal ook samen aan de opgaven in het buitengebied (klimaat, water en natuur) in combinatie met een toekomstbestendige landbouw.
MIDDELEN 2025	Om de Regio Deal in 2025 vorm te geven wordt vanuit agrarisch budget 50.000 euro aan de organisatie voor de voorbereiding van de Regio Deal bijgedragen.
VERANTWOORDING	In 2025 is het gebiedsproces landelijk gebied ZH-PLG voortgezet. In december 2025 is het Ontwerp Gebiedsplan als tussenresultaat aangeboden aan de provincie Zuid-Holland. Dit Ontwerp Gebiedsplan bevat een gezamenlijk uitgewerkt voorstel van de betrokken partners, waarin maatregelpakketten voor de opgaven in het landelijk gebied zijn geformuleerd. De gemeente heeft in dit proces een regisserende en verbindende rol vervuld, door belangen te bundelen, inhoudelijke samenhang te bewaken en het gezamenlijke aanbod richting de provincie voor te bereiden. In het Ontwerp Gebiedsplan zijn naast maatregelen ook de randvoorwaarden en financiële kaders opgenomen die noodzakelijk zijn voor verdere besluitvorming en uitvoering.

4-14-We zetten in op meer ruimte voor de duurzame ontwikkeling van lokaal gebonden bedrijven.

Ruimte voor bedrijvigheid
X
AMBITIE	Wij zetten in op het realiseren van voldoende ruimte voor de ontwikkelingsmogelijkheden van lokale bedrijven. Hiervoor zorgen we voor een heldere bedrijventerreinenstrategie en actieve lobby richting de provincie.
ER-DOEL	We zetten in op meer ruimte voor de duurzame ontwikkeling van lokaal gebonden bedrijven.
WE METEN	· Het aantal hectares bedrijventerrein.
X	· De (lokale en regionale) behoefte aan bedrijventerreinen.
INSPANNINGEN 2025	We werken de bedrijventerreinstrategie uit in concrete locatie(s)
INSPANNINGEN 2025 - 2028	We implementeren de Bedrijventerreinen Visie op gebied van nieuwe bedrijventerreinen, revitalisering en beter benutten van bestaande bedrijventerreinen.
MIDDELEN 2025	-
VERANTWOORDING	In 2025 zijn concrete stappen gezet in de versterking en toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen in de gemeente. Voor het nieuwe bedrijventerrein Nieuwe Wetering V is een intentieovereenkomst gesloten met een projectontwikkelaar en is een haalbaarheidsonderzoek gestart, waarmee de basis is gelegd voor verdere besluitvorming. Daarnaast is gewerkt aan het beter benutten en revitaliseren van bestaande bedrijventerreinen. Dit heeft geleid tot het identificeren van twee concrete pilots, waarvan voor één pilot in 2025 een subsidieaanvraag is ingediend bij de provincie Zuid-Holland. Parallel hieraan heeft de gemeente actief ingezet op het positioneren van de ruimtevraag voor werken in provinciale trajecten. In overleg met de provincie Zuid-Holland is aandacht gevraagd voor voldoende ruimte voor bestaande en toekomstige werklocaties, passend bij de economische ontwikkeling van de gemeente.

4-16-We stimuleren dat meer voedselproducten uit ons gebied direct terechtkomen bij de klant.

Korte ketens in de agrarische sector
X
AMBITIE	Voedselvoorziening is cruciaal, zeker gezien de ontwikkelingen in de wereld. Onze agrariërs hebben, in relatie tot de recreatieve mogelijkheden, hierbij in de gemeente Krimpenerwaard een belangrijke rol. We stimuleren dat meer (voedsel)producten uit ons gebied terecht komen bij onze inwoners. ‘Korte ketens tussen productie en verbruik maken de cirkel rond’.
ER-DOEL	We stimuleren dat meer voedselproducten uit ons gebied direct terechtkomen bij de klant.
WE METEN	-
INSPANNINGEN 2025 - 2028	We onderhouden een netwerk met: Voedselfamilie Krimpenerwaard, Rotterdam de Boer op en Cheese Valley.
	We koppelen initiatieven voor korte ketens aan initiatieven voor recreatie en toerisme (onder andere Stichting Promotie Krimpenerwaard).
	We kennen (leader)subsidies toe om initiatieven op het gebied van korte ketens en streekproducten te stimuleren.
MIDDELEN 2025	-
VERANTWOORDING	In 2025 heeft de gemeente via een LEADER-subsidie de Voedselfamilie Krimpenerwaard ondersteund bij de uitvoering van voedseleducatie op basisscholen, gericht op het vergroten van kennis over voedselproductie en het agrarisch gebied. Daarnaast is in 2025 subsidie verstrekt aan Stichting Promotie Krimpenerwaard voor activiteiten gericht op de promotie van streekproducten en het versterken van de zichtbaarheid van lokale voedselmakers. Deze inzet draagt bij aan de economische en recreatieve positionering van het landelijk gebied. Verder heeft de Voedselfamilie Krimpenerwaard in 2025 een plek gekregen binnen de Regio Deal. De nadere uitwerking van deze bijdrage vindt plaats in 2026.

4-17-We versterken de beleving en aantrekkelijkheid van onze winkelgebieden.

Vitale winkelgebieden
X
AMBITIE	Wij zetten in op versterking van de detailhandelstructuur en waar mogelijk het op peil houden van het huidige winkelaanbod.
ER-DOEL	We versterken de beleving en aantrekkelijkheid van onze winkelgebieden.
WE METEN	Het aantal winkels, het aantal vierkante meters winkelaanbod, leegstand, waardering (via tweejaarlijkse koopstromenonderzoek). (bron 2021: kso2021.nl)
INSPANNINGEN 2025 - 2028	We versterken de (onderlinge) samenwerking van en met winkeliersverenigingen via reguliere overleggen en via de bestaande samenwerkingsverbanden. Hierbij hebben we aandacht voor lokaal kopen.
	We bepalen in overleg met de winkeliersverenigingen welke acties nodig zijn aan de hand van de resultaten van de herijking retailvisie Krimpenerwaard en bijbehorende lokale uitvoeringsagenda. Ook het koopstromenonderzoek wordt hierbij betrokken. Deze acties voeren we uit.
MIDDELEN 2025	-
VERANTWOORDING	In 2025 is ingezet op het versterken van de samenwerking met de winkeliersverenigingen en het beschermen en toekomstbestendig maken van de winkelgebieden. Met de voorzitters van de winkeliersverenigingen is structureel overleg gevoerd over ontwikkelingen, knelpunten en gezamenlijke acties. Ter bescherming van de bestaande winkelstructuur zijn voorbeschermingsregels vastgesteld. Daarnaast is, in samenwerking met de winkeliersverenigingen, een lokale aanpak voor de winkelgebieden opgesteld, waarin afspraken zijn vastgelegd over samenwerking en vervolgstappen op basis van de herijking van de Retailvisie en het koopstromenonderzoek. Voor BIZ Centrum Bergambacht is in 2025 een draagvlakmeting uitgevoerd ten behoeve van het vervolg van de BIZ voor de periode 2026–2030. De uitkomsten van deze draagvlakmeting zijn in december 2025 gepubliceerd en vormen de basis voor verdere besluitvorming.

4-31-We zetten binnen en buiten de bebouwde kom in op minder bodemdaling.

Bodemdaling
X
AMBITIE	We zetten ons in om bodemdaling te verminderen en wisselen hierover kennis uit.
ER-DOEL	We zetten binnen en buiten de bebouwde kom in op minder bodemdaling.
WE METEN	We monitoren de effecten en wisselen actief ervaringen uit met andere gemeenten.
INSPANNINGEN 2025 - 2028	We werken samen met Waterschappen en Provincie om bodemdaling in het landelijk gebied tegen te gaan.
	We nemen deel aan het platform Slappe Bodem.
	We experimenteren met de toepassing van (innovatieve) lichte ophoogmaterialen onder wegen en achterpaden.
MIDDELEN 2025	-
VERANTWOORDING	In 2025 is bodemdaling in het landelijk gebied als prioritair thema opgepakt binnen het gebiedsproces ZH-PLG, in samenwerking met de waterschappen en de provincie Zuid-Holland. De gemeente heeft actief bijgedragen aan onderzoek en pilots gericht op het verminderen van bodemdaling en de daarmee samenhangende CO₂-uitstoot uit veen, waaronder de toepassing van waterinfiltratiesystemen (WIS) en klei in veen. De eerste pilots zijn in 2025 gestart. Daarnaast is geëxperimenteerd met het toepassen van innovatieve lichte ophoogmaterialen onder wegen en achterpaden, met als doel bodemdaling te beperken en schade aan infrastructuur te verminderen. De gemeente neemt tevens deel aan het Platform Slappe Bodem, waar kennis wordt gedeeld en ervaringen met andere overheden worden uitgewisseld. Ook in de praktijk werden alternatieven toegepast. Denk daarbij aan verdichte isolatieplaten in Schoonhoven, het toepassen van glasschuim en piepschuimplaten (EPS) in Bergambacht. De toepassingen worden gemonitord en de opgedane ervaringen gedeeld. In het Ontwerp Gebiedsplan landelijk gebied Krimpenerwaard is bodemdaling en CO₂-uitstoot uit veen expliciet opgenomen als richtinggevend thema, inclusief doorkijk naar het langere termijnperspectief en de randvoorwaarden voor verdere opschaling en besluitvorming.

4-37-We vinden meer economische perspectieven die het buitengebied versterken.

Buitengebied
X
AMBITIE	Samen met onze partners (waaronder de agrarische sector) zoeken we naar economische perspectieven die het buitengebied versterken. We staan positief tegenover maatwerkoplossingen. Bijvoorbeeld op het gebied van bouwvlakken, windmolens tot een ashoogte tot 15 meter voor eigen energie-opwek, herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing en nevenactiviteiten in onder andere de recreatieve sfeer. Bij te nemen maatregelen bij de inrichting van het buitengebied en het voldoen aan (bijvoorbeeld stikstof-) opgaven van het Rijk zijn de ambities vanuit de gemeente leidend, waarbij wij rekening houden met de belangen van het Rijk
ER-DOEL	We vinden meer economische perspectieven die het buitengebied versterken.
WE METEN	-
INSPANNINGEN 2025 - 2028	We stellen een omgevingsprogramma landbouw vast, waarin concrete plannen en processen zijn uitgewerkt.
	We kennen (Leader)subsidies toe om initiatieven te stimuleren die agrariërs economisch perspectief kunnen bieden.
MIDDELEN 2025	-
VERANTWOORDING	In oktober 2025 is het Omgevingsprogramma Landbouw vastgesteld. Dit programma vormt het kader voor toekomstbestendige landbouw in de Krimpenerwaard en bevat concrete uitgangspunten voor regels, maatregelen en ondersteunende processen voor agrariërs. Het programma richt zich onder meer op grondgebruik, agrarische bouwpercelen, nevenactiviteiten, circulair gebruik van reststromen en natuur- en landschapsbeheer. In 2025 is gestart met de vertaling van dit programma naar regels voor het Omgevingsplan. Als onderdeel van het Omgevingsprogramma is het agrarisch loket geopend. Dit loket biedt agrariërs een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen, ideeën en initiatieven en ondersteunt hen bij het vinden van mogelijkheden binnen beleid en regelgeving. Daarnaast zijn in 2025 (LEADER-)subsidies toegekend ter ondersteuning van initiatieven die bijdragen aan innovatie, verduurzaming en het economisch perspectief van agrarische bedrijven. Deze inzet sluit aan bij het bredere gebiedsgerichte beleid, waarin toekomstbestendige landbouw en een duurzaam verdienmodel centraal staan, zoals ook verankerd in het Ontwerp Gebiedsplan landelijk gebied Krimpenerwaard.

Relatie met verbonden partijen

Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar paragraaf F. Verbonden Partijen en bijlage 1.

Financieel overzicht

Bedragen x € 1.000
Exploitatie	Rekening	Primitief	Begroting	Rekening	Saldo
	2024	2025	2025	2025	2025
Lasten
3.1 Economische ontwikkeling	-423	-380	-643	-643	1
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur	-31	-33	-33	-33	-0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen	-62	-8	-22	8	30
3.4 Economische promotie	-662	-827	-923	-641	282
Totaal Lasten	-1.179	-1.248	-1.621	-1.309	312
Baten					0
3.1 Economische ontwikkeling	2	-	494	25	-469
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen	169	46	46	44	-2
3.4 Economische promotie	299	278	328	435	107
Totaal Baten	470	324	868	504	-364
Stortingen					0
0.10 Mutaties reserves	-	-	-75	-75	-
Totaal Stortingen	-	-	-75	-75	-
Onttrekkingen					0
0.10 Mutaties reserves	209	213	213	-	-213
Totaal Onttrekkingen	209	213	213	-	-213
Eindtotaal	-500	-711	-615	-880	-265

Toelichting - 3.10 Economische ontwikkeling

Bedragen x € 1.000
Mutaties lasten	Rekening	Primitief	Begroting	Rekening	Saldo
	2024	2025	2025	2025	2025
Lasten	-423	-380	-643	-643	1
Baten	2	-	494	25	-469
Saldo van baten en lasten	-421	-380	-150	-618	-468

De afwijking van minder baten € 469.000 heeft met name betrekking op de LEADERsubsidie. Dit heeft betrekking op het buitengebied/landbouw. LEADER is een Europese subsidie (2023-2027) ter versterking van het platteland gericht op leefbaarheid, economie en duurzaamheid. Het begrote bedrag was als bate voorzien, terwijl de feitelijke ontvangst via de balans wordt verwerkt. Het betreft een reserve storting en heeft geen invloed op het resultaat.

Toelichting - 3.20 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Bedragen x € 1.000
Mutaties lasten	Rekening	Primitief	Begroting	Rekening	Saldo
	2024	2025	2025	2025	2025
Lasten	-31	-33	-33	-33	-0
Baten	-	-	-	-	-
Saldo van baten en lasten	-31	-33	-33	-33	-0

Geen afwijking boven 50k

Toelichting - 3.30 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

Bedragen x € 1.000
Mutaties lasten	Rekening	Primitief	Begroting	Rekening	Saldo
	2024	2025	2025	2025	2025
Lasten	-62	-8	-22	8	30
Baten	169	46	46	44	-2
Saldo van baten en lasten	107	37	24	52	27

geen afwijking boven 50k

Toelichting - 3.40 Economische promotie

Bedragen x € 1.000
Mutaties lasten	Rekening	Primitief	Begroting	Rekening	Saldo
	2024	2025	2025	2025	2025
Lasten	-662	-827	-923	-641	282
Baten	299	278	328	435	107
Saldo van baten en lasten	-363	-548	-595	-206	389

Op het terrein van economische promotie is sprake van een onderbesteding van circa € 282.000. Deze onderbesteding wordt grotendeels veroorzaakt door vertraging in projecten binnen de agrarische sector. Ontwikkelingen en besluitvorming op landelijk politiek niveau hebben geleid tot onzekerheid binnen deze sector, waardoor een aantal geplande projecten in 2025 nog niet tot uitvoering is gekomen. Dit betreft voornamelijk een reserve onttrekking en heeft geen invloed op het resultaat. (zie toelichting storting/onttrekking reserves).

De toeristenbelasting is een algemene heffing voor personen die tegen vergoeding binnen de gemeente overnachten. Omdat de opbrengst afhankelijk is van het aantal gerealiseerde overnachtingen, kan deze per jaar fluctueren. In de jaarrekening 2025 zijn zowel de verwachte opbrengst over 2025 als de afrekening over 2024 verwerkt. De opbrengst over 2025 is nog niet gerealiseerd, aangezien de aanslagen pas in 2026 worden opgelegd. Op basis van de huidige inzichten wordt uitgegaan van een hogere opbrengst dan oorspronkelijk geraamd. Daarnaast is de afrekening over 2024 gunstiger uitgekomen dan eerder werd verwacht. Per saldo leidt dit tot een positieve afwijking ten opzichte van de begroting.

Toelichting - Storting/Onttrekking programma Economie

Bedragen x € 1.000
Mutaties lasten	Rekening	Primitief	Begroting	Rekening	Saldo
	2024	2025	2025	2025	2025
Stortingen	-	-	-75	-75	-
Onttrekkingen	209	213	213	-	-213
Saldo van baten en lasten	209	213	138	-75	-213

Het nadelige saldo op de onttrekkingen wordt veroorzaakt door de lagere onttrekking aan reserves. Het betreft voornamelijk de projecten gebiedspromotie/landbouw (zie toelichting taakveld 3.40 Economische promotie). Dit heeft geen gevolgen voor het resultaat.

Projectbudgetten en investeringen ( x € 1.000)

Projectnaam	Kern	Afsluiten	Toelichting	Begroot	Realisatie	Saldo
Groot onderhoud markt- ovl kasten	-	Nee	Het betreft een doorlopend krediet waaraan jaarlijks aanvullende middelen worden toegevoeg	75	22	53
Eindtotaal				75	22	53