D. Financiering

Inleiding

In de paragraaf financiering wordt de financieringsfunctie van de gemeente Krimpenerwaard toegelicht. De toelichting vindt plaats in een onderdeel algemene ontwikkelingen en een onderdeel ontwikkelingen gemeente Krimpenerwaard. Onder de algemene ontwikkelingen komen de renteontwikkelingen en ontwikkelingen ten aanzien van de wet- en regelgeving aan de orde. Het onderdeel ontwikkelingen gemeente Krimpenerwaard richt zich specifiek op de financiering, renteberekening en het voldoen aan wettelijke bepalingen van de gemeente Krimpenerwaard. 

Belangrijkste conclusies
De belangrijkste conclusies uit de paragraaf financiering zijn:

• De gemeente Krimpenerwaard heeft de komende jaren te maken met een sterk oplopende financieringsbehoefte. Voor spreiding van het renterisico zijn in 2021 een tweetal langlopende geldleningen aangetrokken. Daarnaast hebben in 2025 de financieringsbehoefte afgedekt met kasgeldleningen. 
• In 2025 heeft de Europese Centrale bank (ECB) 4 renteverlagingen doorgevoerd waardoor de herfinancieringsrente is gezakt naar 2,15%.
• Het  saldo van de langlopende geldleningen bedraagt per 31 december 2025 € 77,0 miljoen. Er zijn in 2025 geen nieuwe leningen afgesloten. De gemiddelde rente voor de totale leningenportefeuille bedraagt per 31 december 2025 0,92%.
• De overtollige financieringsmiddelen bedragen per 31 december 2025 € 3,3 miljoen. Deze zijn risicovrij geparkeerd bij het ministerie van Financiën (schatkistbankieren).
• In 2025 is 0,5% rente toegerekend aan de activa. Door lagere rentelasten is de omslagrente bij de 2^e Tussentijdse rapportage bijgesteld van 1,4% naar 0,5%.
• Er is voldaan aan de voorschriften vanuit de wet Fido (kasgeldlimiet en renterisiconorm).
• In de Financiële verordening 2024 is opgenomen dat het college eens in de vier jaar een treasurystatuut vaststelt. Het treasurystatuut Krimpenerwaard is in het eerste kwartaal 2025 geactualiseerd.

Renteontwikkelingen
Het voorspellen van de renteontwikkeling is een lastige opgave, zeker op de lange termijn. In onderstaand overzicht wordt de ontwikkeling van rente in de periode 2023-2025 weergegeven. Hierin is te zien dat zowel de korte als de lange rente eind 2025, na verschillen de fluctuaties, weer min of meer op het niveau van begin 2023 zitten.

De rentemarkt wordt vaak opgedeeld in de geldmarkt (geldmarktrente) en de kapitaalmarkt (kapitaalmarktrente). Hierbij wordt onder de geldmarktrente de korte rente verstaan en onder de kapitaalmarktrente de lange rente (met een looptijd vanaf 2 jaar). Euribor is het gemiddelde rentetarief waartegen een groot aantal vooraanstaande Europese banken elkaar leningen in euro's verstrekken en vormt de basis voor andere (kortlopende) rentetarieven. Als maatstaf van de kapitaalmarktrente wordt vaak naar staatsleningen gekeken.

De rente op de geld- en kapitaalmarkt wordt voornamelijk bepaald door het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB heeft in 2025 de rentetarieven (herfinancieringsrente) in totaal met 1% verlaagd. Met de diverse rentestappen beoogt de ECB het stagnerende economische herstel in het eurogebied te stimuleren. De inflatie in de eurozone in 2025 is gestabiliseerd rond de doelstelling van van de ECB van 2%, met schommelingen tussen 1,9% en 2,2% gedurende het jaar.

Conform wet- en regelgeving worden overtollige financieringsmiddelen ondergebracht in rekening-courant bij ’s Rijks schatkist. De te ontvangen creditrente in rekening-courant van ’s Rijks schatkist is in 2025 gedaald van 2,91%  per 1 januari 2025 naar 1,94% per 31 december 2025.

Wet- en regelgeving
De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en de bijbehorende ministeriële regelingen geven het bindende kader voor de uitoefening van de treasury van de gemeenten. Op grond van artikel 212 Gemeentewet is de gemeente verplicht een financiële verordening vast te stellen. In artikel 21 van de Financiële verordening gemeente Krimpenerwaard 2024 is opgenomen dat het college eens per vier jaar een treasurystatuut vaststelt en ter informatie aan de gemeenteraad aanbiedt. Conform het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dient een financieringsparagraaf op te worden genomen in de begroting en het jaarverslag (artikelen 9, 13 en 26).

Beleidsvoornemen treasury
In het treasurystatuut heeft het college de kaders voor de treasuryfunctie bepaald. Het beleid van onze gemeente is erop gericht om de financieringsbehoefte zo gunstig mogelijk af te dekken. In de meerjarenbegroting 2025-2028 staat vermeld dat als er een lening moet worden aangetrokken er eerst gebruik wordt gemaakt van kortlopende geldleningen. Dit omdat de rente op de kortlopende middelen in het algemeen gunstiger is dan de rente op langlopende middelen.

De gemeente Krimpenerwaard werkt vanuit totaalfinanciering. Alle gemeentelijke inkomsten en uitgaven worden hierbij gesaldeerd voordat de gemeente zich op de geld- of kapitaalmarkt begeeft. In 2025 heeft de gemeente, conform het beleidsvoornemen, gewerkt met totaalfinanciering en heeft er geen projectfinanciering plaatsgevonden.

In de meerjarenbegroting 2025-2028 werd rekening gehouden met het aantrekken van een nieuwe geldlening in 2025 van € 65 miljoen. De financieringsbehoefte die is ontstaan in 2025 is ingevuld door middel van het aantrekken van kortlopende geldleningen van in totaal € 65 miljoen. Openstaande kortlopende geldlening per 31-12-2025 bedraagt € 25 miljoen. 

Risicobeheer
In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) zijn voor de beheersing van de renterisico’s de kasgeldlimiet en de renterisiconorm opgenomen.

Kasgeldlimiet
De gemeente mag haar activiteiten niet onbeperkt met kort geld financieren (looptijd korter dan 1 jaar). In de Wet fido is hiervoor de kasgeldlimiet opgenomen, waarmee een maximum wordt gesteld aan de netto kortlopende schuld. Reden hiervoor is dat een korte schuldpositie een potentieel renterisico in zich heeft, omdat rentestijgingen direct doorwerken in de rentelasten.

De kasgeldlimiet is in 2025 binnen de wettelijke norm gebleven.