Aanbiedingsbrief
Geachte raadsleden,
Hierbij bieden wij u de jaarstukken 2025 aan. Met deze jaarrekening en het jaarverslag leggen wij verantwoording af over het in 2025 gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de daarbij behorende lasten en baten.
De jaarstukken geven u per programma inzicht in wat wij hebben bereikt, welke inspanningen daarvoor zijn geleverd en welke middelen daarmee gemoeid waren. Daarmee vormt dit document zowel een financiële verantwoording als een inhoudelijke terugblik op de voortgang van het collegeprogramma Vitaal Vooruit 2022–2026.
2025 was het laatste volledige jaar van deze bestuursperiode. Dat maakt deze jaarrekening tevens een logisch moment om te reflecteren op de uitvoering van het collegeprogramma in de afgelopen jaren, de keuzes die zijn gemaakt en de opgaven die doorlopen richting de komende jaren.
De afgelopen 4 jaar is veel gerealiseerd. In 2025 zijn nagenoeg alle in de begroting voorgenomen activiteiten uitgevoerd. Bestuur en organisatie hebben daarmee laten zien resultaten te kunnen leveren en ambities waar te maken. Tegelijkertijd nemen de complexiteit van vraagstukken en de verwachtingen richting de gemeente toe. Dit vraagt om scherpe prioritering, realistische planning en ruimte om te sturen op kwaliteit en continuïteit.
Het jaar 2025 kende stevige uitdagingen. In het sociaal domein nemen de kosten toe, terwijl in het fysieke domein de druk op ruimte, woningbouw, bereikbaarheid en duurzaamheid onverminderd hoog is. Daarnaast is de gemeente bij veel dossiers afhankelijk van partners, andere overheden en (participatie- en) juridische procedures. Dat vraagt om bestuurlijke wendbaarheid én om een organisatie die duurzaam inzetbaar blijft.
Tegen deze achtergrond is het een prestatie dat wij met beperkte financiële middelen en een relatief compacte ambtelijke organisatie de afgesproken werkzaamheden hebben uitgevoerd en op veel dossiers concrete stappen hebben gezet. Hieronder benoemen wij – zonder volledig te kunnen zijn – de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten over 2025.
Het collegeprogramma Vitaal Vooruit 2022–2026 zet in op vitale gemeenschappen en inwoners, vitale kernen en een vitaal buitengebied. In 2025 zijn langs deze drie lijnen zichtbare resultaten geboekt.
Vitale gemeenschappen en inwoners
Wij zetten ons in voor een gemeente waarin inwoners kunnen meedoen en tijdig passende ondersteuning krijgen. In het sociaal domein blijft de kostenontwikkeling, met name binnen Wmo en jeugdhulp, een structurele uitdaging. Daarom is in 2025 nadrukkelijk gestuurd op het versterken van de sociale basis, het normaliseren van hulpvragen en het waar mogelijk collectiveren van ondersteuning. Binnen de Wmo leidt dit tot betere beheersing van uitgaven, met behoud van toegankelijkheid. Ten opzichte van de begroting zien we hier dan ook een voordelig resultaat qua kostenontwikkeling ondanks forse prijsstijgingen door de nieuwe regoniale inkoop per 1-1-2025. Daarentegen zien we de kosten bij de Jeugdzorg over 2025 hoger uitvallen dan begroot. Hiervoor is de belangrijkste oorzaak de regionale inkoop per 1-1-2025 die aanzienlijke prijsstijgingen tot gevolg heeft gehad die vooraf slecht in te schatten waren gezien de afhankelijkheid met het zorggebruik van verschillende producten. Daarentegen zien we ook binnen de Jeugdzorg voorzichtige positieve ontwikkeling in de volumes, aantal cliënten en zorg per cliënt, die past bij de ingezette veranderbeweging gericht op normalisering, collectivering en het versterken van de sociale basis. De eerste effecten hiervan zijn zichtbaar in het afremmen van de volumegroei, maar de beweging vraagt tijd en de effecten zijn nog kwetsbaar. Verdere inzet en investeringen zijn nodig voordat sprake is van structurele resultaten. Voor zowel Jeugd als Wmo vindt u in de toelichting bij programma Sociaal Domein een nadere duiding per taakveld van de over- en onderschrijdingen.
Op het terrein van participatie, schulden en inkomen is ingezet op het behouden van financiële stabiliteit en het eerder bereiken van inwoners met (dreigende) schulden. Tegelijkertijd blijft de opgave rond bestaanszekerheid groot: juist kwetsbare huishoudens vragen om een gerichte, integrale benadering met oog voor werk, inkomen, gezondheid en passende ondersteuning. Onze inzet is erop gericht om problemen zoveel mogelijk te voorkómen en – waar dat niet kan – snel en effectief te interveniëren.
In 2025 zijn belangrijke stappen gezet richting meer financiële doelmatigheid onder andere binnen de opgerichte Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo. Daarnaast is in het kader van de herinrichting van de toegang tot het sociaal domein gewerkt met een lerende werkpraktijk samen met onze partners wat waardevolle zinzichten oplevert voor de governance, huisvesting, basishulp , financiën en werkprocessen.
Vitale kernen en vitaal buitengebied
Voor de vitaliteit van onze kernen is passende woningbouw, ruimte voor voorzieningen en een goede bereikbaarheid essentieel. In 2025 is een update van de Woonvisie vastgesteld, is gewerkt aan de versnelling van de woningbouwprojecten en zijn 48 ruimtelijke initiatieven op de intaketafel behandeld waarvan er 26 als kansrijk zijn aan te merken.
Voor het realiseren van onze woningbouwbehoefte en bedrijventerreinen zijn we afhankelijk van andere overheden. In 2025 is een stevige lobby gevoerd om de provincie en het Rijk te overtuigen van de noodzaak en het belang van voldoende woningen en ruimte voor bedrijvigheid om Krimpenerwaard vitaal te houden. In dit kader is ook een regionale zienswijze geschreven op de Herziening van het Omgevingsbeleid 2025 van de provincie waarin regels over bouwen zijn opgenomen.
Op mobiliteit en verkeersveiligheid is een integrale koers voorbereid. Samen met inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden is het Ontwerp Omgevingsprogramma Mobiliteit opgesteld. Daarnaast zijn de belangen van Krimpenerwaard actief ingebracht bij grote infrastructurele werkzaamheden door andere wegbeheerders (onder meer N210 en diverse bruggen), met nadruk op bereikbaarheid en veiligheid en het beperken van overlast. In het kader van de woningbouwopgave is een verkeersonderzoek uitgevoerd naar de effecten op de hoofdinfrastructuur; de knelpunten en benodigde maatregelen zijn eind 2025 aan uw raad gepresenteerd.
Voor een toekomstbestendige leefomgeving zijn in 2025 overkoepelende programma’s en kaders verder uitgewerkt, waaronder het Omgevingsprogramma Warmtetransitie en het beleidskader Lokaal Eigendom. Hiermee is ingezet op energiebesparing, het principe ‘zon op dak vóór zon op land’ en op het eerlijker verdelen van lusten en lasten door omwonenden meer zeggenschap te geven bij energieprojecten. Parallel hieraan is voortgang geboekt bij diverse (maatschappelijke) voorzieningen en ruimtelijke projecten, waaronder de oplevering van het Schoonhovens College en sporthal De Meent en de voorbereiding van meerdere onderwijshuisvestingslocaties.
In het buitengebied is in 2025 gewerkt aan perspectief voor landbouw en aan maatregelen die passen bij het veenweidelandschap. In lokaal verband is het gebiedsproces landelijk gebied (ZH-PLG) voortgezet en is in december 2025 een Ontwerp Gebiedsplan als tussenresultaat aangeboden aan de provincie Zuid-Holland. Daarnaast zijn stappen gezet om bodemdaling en CO2-uitstoot uit veen te beperken, onder meer via pilots met waterinfiltratiesystemen en klei in veen. Deze aanpak vraagt om lange adem, consistente samenwerking en duidelijke keuzes over middelen en uitvoering.
Ook is ingezet op het tegengaan van ondermijning. In 2025 zijn integrale controles uitgevoerd met ketenpartners. Daarmee is het preventieve en repressieve instrumentarium in de praktijk benut en is waar nodig handhavend opgetreden.
Bestuur, organisatie en financiële sturing
De raad heeft op 11 november 2025 de meerjarenbegroting 2026 vastgesteld, inclusief geprioriteerde maatregelen die ingezet kunnen worden voor een structureel sluitend meerjarig beeld. Om beter te kunnen sturen en verantwoorden is in 2025 een nieuwe financiële applicatie in gebruik genomen. De basisinrichting en procesaanpassingen zijn gerealiseerd; de efficiëntie- en informatievoordelen worden de komende jaren verder zichtbaar.
De realisatie van het nieuwe gemeentekantoor is in een afrondende fase gekomen. De ingebruikname en verhuizing wordt medio 2026 verwacht. Daarnaast is in 2025 geïnvesteerd in aantrekkelijk werkgeverschap en het op orde brengen van de personele bezetting. De recruitmentinzet heeft bijgedragen aan een stijging van het aantal ingevulde vacatures. Nieuwe medewerkers hebben een onboardingsprogramma doorlopen en een nieuw recruitmentsysteem met vernieuwde wervingsomgeving is geïmplementeerd.
De samenwerking met andere overheden is in 2025 verder versterkt. Zowel ambtelijk als bestuurlijk is ingezet op belangenbehartiging via inspraakmomenten en gerichte brieven, onder meer ten behoeve van wonen, werken, bereikbaarheid en het landelijk gebied. Ook is bijgedragen aan de doorontwikkeling van de regionale samenwerking in Midden-Holland en aan nieuwe samenwerkingsvormen, waaronder de Regio Deal.
Financieel resultaat en vooruitblik
Wij sluiten het jaar 2025 af met een positief resultaat van bijna 5,6 miljoen. Dit saldo is het gevolg van meerdere voor- en nadelen die per programma zijn toegelicht. Het resultaat vraagt om zorgvuldige duiding: veel meevallers zijn incidenteel en ontwikkelingen kunnen erg fluctueren.
Onze financiële toekomst blijft onzeker. Het zogenoemde ravijnjaar is inmiddels verschoven naar 2028, maar daarmee is het probleem nog niet opgelost. Vooral de ontwikkeling van het gemeentefonds en de structurele bijdrage voor de middellange termijn vragen om voortdurende aandacht. Dit betekent dat we, ook wanneer we een positief jaarresultaat behalen, moeten blijven sturen op realistische ambities, scherpe prioriteiten en een solide meerjarig perspectief.
Met het oog op de afronding van deze bestuursperiode en de overdracht aan een nieuw college is het belangrijk te blijven investeren in uitvoeringskracht en kwaliteit. Alleen zo kunnen keuzes duurzaam worden gerealiseerd zonder structurele overbelasting. Als college zien we dat we veel vragen van onze medewerkers: inzet, flexibiliteit en loyaliteit. Het is aan het bestuur om hierin bewuste keuzes te maken en, waar nodig, te investeren in capaciteit.
Wij vertrouwen erop dat u met deze jaarstukken een helder beeld krijgt van de gerealiseerde doelen en de financiële uitkomsten over 2025. De structurele financiële gevolgen die uit deze jaarrekening voortvloeien, worden waar mogelijk verder uitgewerkt en betrokken bij de komende planning- en control producten. Wij zien uit naar de behandeling van de jaarstukken in uw raad.
Burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard
de secretaris, de burgemeester,
J. Hennip Ir. J. Beenakker